تاحالا شده موضوع یه اپیزود رو انتخاب کرده باشین، اما مدت زیادی فقط به صفحه خالی خیره بمونین و ندونین چطور باید شروعش کنین؟

نه اینکه ایده نداشته باشین؛ اتفاقاً شاید کلی حرف برای گفتن داشته باشین. مشکل اینه که نمی‌دونین چطور اون ایده‌ها رو کنار هم بچینین و به یه اپیزود تبدیلشون کنین.

خیلی از پادکسترها فکر می‌کنن مهم‌ترین بخش تولید پادکست، تجهیزات، میکروفون یا تدوینه. اما واقعیت اینه که قبل از همه‌ی این‌ها، یه مرحله‌ی مهم وجود داره: یعنی متن پادکست.

چون حتی بهترین صدا و حرفه‌ای‌ترین تجهیزات هم نمی‌تونن یه محتوای نامنظم و پراکنده رو نجات بدن.

سلام به همه‌ی شنوندگان عزیز. من یاشار ژاله‌دوست هستم، میزبان شما در پادکست ایرانیان.

توی این اپیزود می‌خوایم درباره یکی از مهم‌ترین مهارت‌های پادکست‌سازی صحبت کنیم؛ مهارتی که کیفیت محتوا، تجربه‌ی شنونده و حتی اعتمادبه‌نفس شما پشت میکروفون رو تحت تأثیر قرار می‌ده.

نوشتن برای پادکست.

اول از همه، قرار نیست رمان بنویسیم

یکی از اشتباهات رایج بین پادکسترهای تازه‌کار اینه که فکر می‌کنن باید برای هر اپیزود یه متن کامل و بی‌نقص بنویسن.

برای همین ساعت‌ها زمان صرف می‌کنن تا همه‌چیز دقیق باشه و بعد هم موقع ضبط، سعی می‌کنن کلمه به کلمه همون متن رو بخونن.

نتیجه معمولاً این می‌شه که صدا طبیعی نیست و شنونده حس می‌کنه داره به یه متن گوش می‌ده.

پادکست با مقاله فرق داره.

مردم پادکست رو گوش می‌دن، نه اینکه بخونن.

برای همین چیزی که روی کاغذ خوب به نظر می‌رسه، لزوماً وقتی با صدای بلند گفته می‌شه جذاب نیست.

تو خیلی از مواقع، داشتن یه ساختار مشخص و چندتا نکته کلیدی از نوشتن یه متن طولانی مؤثرتره.

از سؤال شروع کنید، نه از جواب

خیلی از اپیزودهای خوب با یه سؤال شروع می‌شن.

سؤالی که ذهن مخاطب رو درگیر می‌کنه و باعث می‌شه بخواد تا پایان اپیزود همراه شما بمونه.

مثلاً به جای اینکه مستقیم وارد آموزش بشین، می‌تونین از خودتون بپرسین:

شنونده بعد از شنیدن این اپیزود قراره جواب چه سؤالی رو پیدا کنه؟

وقتی این سؤال مشخص باشه، نوشتن خیلی راحت‌تر می‌شه.

در واقع، کل اپیزود تبدیل می‌شه به مسیری برای رسیدن به یه پاسخ.

قبل از نوشتن، مسیر اپیزود را مشخص کنید

یکی از دلایل اصلی پراکنده شدن محتوا اینه که قبل از نوشتن، ساختار مشخصی ندارین.

خیلی وقت‌ها فقط شروع به حرف زدن می‌کنیم و امیدواریم وسط راه همه‌چیز مرتب بشه.

اما معمولاً این اتفاق نمی‌افته.

بهتره قبل از نوشتن از خودتون بپرسین:

قراره اپیزود از کجا شروع بشه؟

چه نکات اصلی توی اون مطرح بشه؟

و در نهایت شنونده با چه نتیجه‌ای اپیزود رو ترک کنه؟

وقتی این نقشه مشخص باشه، نوشتن سریع‌تر و منسجم‌تر می‌شه.

طوری بنویسید که انگار دارید صحبت می‌کنید

پادکست قراره شنیده بشه، نه خونده بشه؛ و این تفاوت مهمیه که خیلی وقت‌ها فراموشش می‌کنیم.

بعضی وقت‌ها متنی می‌نویسیم که روی کاغذ عالی به نظر می‌رسه، اما وقتی با صدای بلند می‌خونیمش، متوجه می‌شیم طبیعی نیست و شبیه حرف زدن روزمره به گوش نمی‌رسه.

شنونده دوست داره احساس کنه یه نفر داره مستقیم باهاش صحبت می‌کنه، نه اینکه یه متن از پیش نوشته‌شده براش خونده بشه.

برای همین بعد از نوشتن، متن رو با صدای بلند بخونین.

اگه جمله‌ای عجیب به نظر می‌رسه یا گفتنش سخته، احتمالاً شنیدنش هم سخت میشه.

گاهی یه جمله‌ی ساده و رَوون، از یه جمله‌ی پیچیده و رسمی تأثیر بیشتری داره.

مثال‌ها و تجربه‌ها را فراموش نکنید

یکی از چیزهایی که باعث می‌شه یه اپیزود تو ذهن مخاطب بمونه، مثال‌ها و داستان‌ها هستن.

آدما معمولاً اطلاعات خام رو فراموش می‌کنن، اما داستان‌ها رو به خاطر می‌سپارن.

اگه درباره بازاریابی صحبت می‌کنین، یه مثال واقعی بیارین.

اگه درباره پادکست‌سازی حرف می‌زنین، از تجربه‌های خودتون استفاده کنین.

این کار باعث می‌شه محتوا ملموس‌تر و جذاب‌تر بشه.

نوشتن یعنی حذف کردن

خیلی‌ها فکر می‌کنن نوشتن یعنی اضافه کردن.

اما بخش مهمی از نوشتن، حذف کردنه.

بعد از اینکه متن اولیه رو نوشتین، دوباره بهش نگاه کنین.

آیا این بخش واقعاً به موضوع کمک می‌کنه؟

آیا این مثال ضروریه؟

آیا این توضیح بیش از حد طولانی نشده؟

گاهی حذف چند پاراگراف، کیفیت اپیزود رو بیشتر از اضافه کردن چند پاراگرافِ جدید بالا می‌بره.

با اپیزود اول کامل نمی‌شوید

شاید مهم‌ترین نکته این باشه که نوشتن پادکست با یه متن بی‌نقص شروع نمی‌شه.

هیچ پادکستری با اولین اِسکریپت خودش حرفه‌ای نشده.

نوشتن برای پادکست هم مثل هر مهارت دیگه‌ای با تمرین بهتر می‌شه.

هر اپیزودی که می‌نویسین، چیز جدیدی به شما یاد می‌ده.

کم‌کم متوجه می‌شین چه ساختاری برای شما بهتر جواب می‌ده، مخاطب با چه مدل روایت‌هایی ارتباط بیشتری برقرار می‌کنه و چطور می‌تونین ایده‌هاتون رو واضح‌تر منتقل کنین.

جمع‌بندی

خب، امروز به‌طورِ خلاصه یادگرفتیم که:

نوشتن برای پادکست، بیشتر از بازی با کلمات، هنرِ نظم دادن به ایده‌ها و هدایتِ شنونده تو یه مسیر مشخصه.

لازم نیست متن‌های پیچیده یا طولانی بنویسین.

کافیه بدونین می‌خواین درباره چه چیزی صحبت کنین، چه مسیری رو طی کنین و شنونده در پایان چه چیزی یاد بگیره.

پس اگه مدت‌هاست ایده‌ی ساخت پادکست دارین اما نمی‌دونین از کجا شروع کنین، شاید بهترین کار این باشه که یه موضوع انتخاب کنین، یه سؤال بنویسین و شروع کنین به نوشتن اولین طرح اپیزود.

چون هر پادکست موفقی، قبل از اینکه پشت میکروفون ضبط بشه، روی یه صفحه‌ی خالی نوشته شده.

لطفاً این اپیزودِ "نوشتن برای پادکست" رو با دوستانی که به "پادکستینگ و تولید محتوا" علاقه دارن به اشتراک بذارین.

درضمن، منتظر دیدن نظرات شما عزیزان هستیم.

خیلی ممنون که تا اینجا همراه ما بودین.

تا اپیزود بعدی، Listen, Learn, Love.